1. Giới thiệu về tác giả và tác phẩm

- Huy Cận là một nhà thơ xuất sắc trong phong trào Thơ mới

- Tràng giang là bài thơ nổi tiếng và tiêu biểu nhất của Huy Cận trước cách mạng tháng Tám. Tràng giang mang vẻ đẹp vừa cổ điển vừa hiện đại

2. Phân tích bài thơ

a. Khổ 1

- Nhan đề và lời đề từ đã gợi lên phần nào cảm xúc chủ đạo của bài thơ: bâng khuâng trước vũ trụ mênh mông

- Bào thơ mở đầu với dòng sông ngoại cảnh cũng là dòng sông tâm hồn, nỗi buồn trải ra cùng lớp lớp sông. Khác với trường giang hùng vĩ, cuồn cuộn của Lí Bạch, Đỗ Phủ, tràng giang của Huy Cận lặng lờ, nhuốm nỗi chia ly, Củi một cành khô lạc mất dòng là hình ảnh đời thực, gửi gắm ưu tư về thân phận con người

b. Khổ hai

- Trước thiên nhiên rộng lớn ấy, nhà thơ mong tìm được những nơi chốn tu họp của con người những càng thấy hoang vắng, trơ trọi, Huy Cận đã học từ câu thơ dịch Chinh phụ ngâm (Bến Phì gió thổi đìu hiu mấy gỏ), nhưng thêm một từ láy (Lơ thơ cồn nhỏ gió đìu hiu), khiến cảnh vật càng quạnh quẽ, câu thơ Đâu tiếng làng xa vãn chợ chiều nói đến âm thanh mà lại làm nổi bật cái vắng lặng

- Nếu khổ 1 triên rkhai chiều rộng, chiều dài thì khổ 2 mở thêm vào chiều cao. Những cấu trúc đăng đối Nắng xuống, trời lên/Sông dài, trời rộng nhấn mạnh ấn tượng không gian được mở ra cả ở ba chiều. Kết hợp độc đáo sâu chót vót gợi cái thăm thảm của vũ trụ. Lời đề từ được nhắc lại ở đây, tô đậm nỗi cô liêu

c. Khổ ba

- Khổ thứ 3 thể hiện rõ bít pháp tả cảnh ngụ tình với những vừa gần gũi vừa thân quen giàu sức gợi. Những cảnh bèo trôi dạt giữa lặng lẽ bờ xanh tiếp bãi vàng phải chăng cũng là những kiếp người lênh đênh vô định

- Nhà thơ mong tìm một sự giao cảm, găn bó nhưng trước mắt chỉ là không gian mênh mông, không mọt chuyến đò, không một cây cầu kết nối. Con người cảm thấy bơ vơ, cô độc giữa cõi đời không chút niềm thân mật.

d. Khổ bốn

- Nỗi cô đơn thấm thía lúc hoàng hôn. Được gợi từ câu dịch thơ Đỗ Phủ (Mặt đất mây đùn cửa ải xa), Huy Cận sáng tạo nên hình ảnh một hoàng hôn hùng vĩ Lớp lớp mây cao đùn núi bạc. Cánh chim quen thuộc trong thơ ca Huy Cận cũng mang nét mới lạ: cái hữu hình của cánh chim giữa trời rộng gợi "cái tôi" cô đơn, rợn ngợp trước vũ trụ, trước cuộc đời

- Huy Cận đã liên tưởng đến Thôi Hiệu khi viết hai câu cuối. Khói sóng trên sông làm Thôi Hiệu buồn, còn Huy Cận thì Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà, nỗi nhớ luôn da diết trong lòng tác giả

3. Vè đẹp vừa cổ điển vừa hiện đại của bài thơ

a. Đề tài, cảm hứng

- Tràng giang mang nỗi sầu từ vạn cổ của con người bé nhỏ, hữu hạn trước thời gian, không gian vô hạn, vô cùng

- Tràng giang đồng thời thể hiện "nỗi buồn thế hệ" của một "cái tôi" Thơ mới thời mất nước "chưa tim thấy lối ra"

b. Chất liệu thi ca

- Ở tràng giang, ta bắt gặp nhiều hình ảnh quen thuộc trong thơ cổ, nhiều hình ảnh, từ thơ được gợi từ thơ cổ

- Mặt khác, Tràng giang cũng không thiếu những hình ảnh, âm thanh chân thực của đời thường, không ước lệ

c. Thể loại và búp pháp

- Tràng giang mang đậm phong vị cổ điển qua việc vận dụng nhuần nhuyễn thể thơ 7 chữ với cách nhịp, gieo vần, cấu trúc đăng đối, bút pháp tả cảnh ngụ tình, gợi hơn là tả...; những từ Hán Việt cổ kính

- Song, Tràng giang lại cũng rất mới qua xu hướng giãi bày trực tiếp "cái tôi" trữ tình, qua những từ ngữ sáng tạo mang dấu ấn xúc cảm các nhân của tác giả

4. Kết luận

- Tràng giang của Huy Cận không chỉ là một bưc phong cảnh mà còn là "một bài thơ về tâm hồn". Bài thơ thể hiện nỗi buồn cô đơn trước vũ trụ, trước cuộc đời

- Từ đề tài, cảm hứng, chất liệu đến giọng điệu, bút pháp, Tràng giang vừa mang phong vị thi ca cổ điển vừa mang chất hiện đại của Thơ mới

- Vẻ đẹp vừa cổ điển vừa hiện đại cũng là một nét đặc trưng của phong cách Huy Cận